Bàng hoàng nối tiếp bàng hoàng.

Phan Kiến Quốc

Trong kỳ tuyển sinh đại học năm 2005, dư luận nói chung và ngành giáo dục nói riêng thực sự bàng hoàng trước kết quả của môn Lịch sử. Theo thống kê của 4 trường đại học là ÐH Sư phạm Hà Nội, ÐH Ðà Lạt, ÐH Sư phạm TP.HCM và ÐH Sư phạm Ðồng Tháp cho thấy tỷ số trên trung bình là 1/30! Nhiều người đã thốt lên: "chưa bao giờ điểm thấp như thế! ". Ba tháng sau một cuộc hội thảo do Viện Nghiên cứu GD, Trường ÐH Sư phạm TP.HCM tổ chức sáng 8-11-05 nhằm tìm ra những giải pháp khắc phục. Buổi Hội thảo đã nêu lên những vấn nạn trong việc dạy và học môn sử, cụ thể là:

Chuyện dài thi cử

Lê Thụy

Tại Việt Nam, cứ vào mùa thi trung học phổ thông hoặc thi đại học thì bộ Giáo Dục Ðào Tạo lại phải điên đầu với tình trạng vi phạm quy chế tại một số hội đồng thi. Ðặc biệt là tập trung ở các tỉnh và tình trạng này vẫn tiếp diễn với mức độ ngày càng táo tợn.

Lãng phí thật và dân chủ giả

Lê Thụy

Năm hết Tết đến tôi lại nghe "điệp khúc mùa xuân" của các nhà lãnh đạo Việt Nam: "chống tham nhũng, không nhận quà Tết, chống lãng phí...". Chúng ta thử đi một vòng từ xóm, làng cho tới trung ương xem những điều mà họ tuyên bố thực hiện được bao nhiều phần?

Tư duy ơi hỡi tư duy!

Phan Kiến Quốc

Báo Công An TPHCM ngày 16/10/2004 trong mục Gia đình & Xã Hội đã trích đăng những bài văn học sinh trung học dưới tựa đề "Ðọc văn học trò mà muốn khóc". Ðây là những lời văn ngây ngô, ngớ ngẩn về tư duy và thấp kém về văn phạm. Và quả thực đó là những câu văn "phát khóc đi được".

Bài 1: Phát biểu cảm nghĩ của em về Nguyễn Du và tác phẩm Kiều.

Một em lớp 11 ở Cái Bè viết: "Nguyễn Du là lão tiền bối của chúng ta. Mặc dù lão tiền bối đã sớm ra đi vào một chiều gió lạnh, nhưng vẫn làm chấn động cả giới hậu bối của chúng ta, qua bí kíp võ công "Vương Thúy Liều" hay còn gọi là "Ðoạn trường thất thanh". Bằng chứng là qua các kỳ thi, pho bí kíp này lại xuất hiện và làm thất điên bát đảo cả giới hậu bối chúng ta..."

Bao cấp tư duy

Phan Kiến Quốc

Gần đây, ngày 06/3/2004, một cuộc hội thảo không chính thức nhưng gồm toàn những nhà giáo tên tuổi của Việt Nam vừa được tổ chức tại Hà Nội. Chủ đề của buổi họp là bàn về "căn bệnh nan y của nền giáo dục đào tạo nước nhà". Các ý kiến đều thống nhất: Trạng thái của nền Giáo Dục (GD) VN hiện rất không bình thường và cần phải tìm ra những "u nhọt" chính để "giải phẫu" mới mong cứu vãn. Nói đúng ra "u nhọt" rất nhiều vì nó đã tồn tại cả mấy thập kỷ và hiện này vẫn còn đang được điều hành, lãnh đạo của những "cái đầu ưu việt". Ta có thể kể ra là: Thi cử nặng nề, Chất lượng đào tạo kém, Sự bất công trong giáo dục, Gánh nặng học phí, Chế độ lương bổng bất hợp lý, Sách giáo khoa thay đổi liên tục nhưng chất lượng vẫn thấp... Trong nội dung giới hạn của bài này, chúng tôi muốn nói đến một vấn đề khác - mà ít khi được nhắc đến. Ðó là nạn "bao cấp tư duy".

Có còn vui vẻ không?

Phan Kiến Quốc

Vào trung tuần tháng 10/2002, nghĩa là 6 tuần sau khi khai giảng đại học niên khóa 2002-2003, ngành giáo dục Việt Nam đã cho công bố kết quả kỳ thi tuyển sinh đại học năm nay. Một kỳ thi hoàn toàn mới với chủ đích có một cái nhìn thật chính xác và khách quan trình độ học sinh trên cả nước. Chiếu theo các con số được thông báo, mọi người - từ các giáo sư lẫn phụ huynh đều chết lặng và phải đặt câu hỏi: phải chăng giáo dục nước nhà đang trên đà phá sản và bây giờ phải làm gì để cứu vãn tình hình nguy kịch trên.