Chuyện dài thi cử

Lê Thụy

Tại Việt Nam, cứ vào mùa thi trung học phổ thông hoặc thi đại học thì bộ Giáo Dục Ðào Tạo lại phải điên đầu với tình trạng vi phạm quy chế tại một số hội đồng thi. Ðặc biệt là tập trung ở các tỉnh và tình trạng này vẫn tiếp diễn với mức độ ngày càng táo tợn.

Nhỏ hay không nhỏ?

Phan Kiến Quốc

Ngày 27/3/2006, báo Thanh Niên đã phát động một diễn đàn mang tên "Nước Việt Nam ta nhỏ hay không nhỏ? ", người khởi xướng là ông Dương Trung Quốc, một nhà nghiên cứu sử và đồng thời là đại biểu quốc hội tỉnh Ðồng Nai. Cho đến nay, diễn đàn đã nhận được hàng ngàn thư từ, bài vở bạn đọc từ khắp nơi trong lẫn ngoài nước và vẫn còn tiếp tục. Mỗi ngày Thanh Niên trích ra một lá thư tiêu biểu hoặc những nhận xét của độc giả. Tính ra cho đến nay cũng vào khoảng 150 ý kiến đóng góp đã được đăng báo.

Vậy những lá thư, những ý kiến của độc giả đã nói lên những gì?

Lãng phí thật và dân chủ giả

Lê Thụy

Năm hết Tết đến tôi lại nghe "điệp khúc mùa xuân" của các nhà lãnh đạo Việt Nam: "chống tham nhũng, không nhận quà Tết, chống lãng phí...". Chúng ta thử đi một vòng từ xóm, làng cho tới trung ương xem những điều mà họ tuyên bố thực hiện được bao nhiều phần?

Nghĩ gì sau chuyến lưu diễn Duyên dáng Việt Nam tại Úc?

Lê Thụy

Báo chí Việt Nam trong thời gian này đều ca ngợi sự thành công vang dội của chuyến lưu diễn Duyên Dáng Việt Nam tại Úc trong tháng 11/2005. Có thành công hay không, sự thật tôi cũng không biết vì đang sống tại quê nhà. Nhưng tôi nghĩ chương trình cũng có được những kết quả mong muốn vì những lý do sau:

Những người Việt xa quê hương còn gì thích thú hơn khi được xem một chương trình do chính người Việt Nam sang diễn. 

Từ chuyện GDP...

Phan Kiến Quốc

Ðánh tan nỗi sợ hãi!

Tháng 9/2005 vừa qua, trong một buổi hội thảo với các nhà khoa học, thủ tướng Phan Văn Khải đã tuyên bố: "Việt Nam sẽ (chỉ) bắt kịp Thái Lan về GDP trong vòng 15 năm nữa, đây là một điều không thể chấp nhận được". Và dĩ nhiên sau đó ông thúc đẩy các nhà khoa học phải cố gắng hơn nữa để rút ngắn khoảng thời gian này. Ðối với cá nhân tôi, người viết bài này, khoảng thời gian 15 năm này không thể là không chấp nhận được mà là không tưởng tượng được, nhưng phải hiểu theo nghĩa ngược lại.

Ðại đoàn kết dân tộc, xóa bỏ quá khứ. Chúng ta đang ở đâu sau 30 năm?

Phan Kiến Quốc

Trong những ngày đất nước kỷ niệm 30 năm chấm dứt chiến tranh, nhiều tiếng nói đã gióng lên kêu gọi tinh thần đại đoàn kết, xóa bỏ quá khứ, vượt qua khác biệt để hướng tới tương lai. Một trong những phát biểu quan trọng nhất là của nguyên thủ tướng Võ Văn Kiệt. Ông đã nhìn nhận những sai lầm trong suốt giai đoạn 75-85 khiến cho đất nước phải trả một giá quá đắt, kéo Việt Nam thụt lùi hàng chục năm so với các nước trong vùng. Nhưng đặc biệt ông Kiệt còn viết về ngày 30/4/75 là: "có hàng triệu người vui mà cũng có hàng triệu người buồn, đó là một vết thương chung của dân tộc" nghĩa là công khai nhìn nhận sự phân hóa sâu sắc trong cộng đồng dân tộc sau chiến thắng này. Ðây là điều mà chưa lãnh đạo nào dám thẳng thắn nhìn nhận.

Những quả bom nổ chậm

Phan Kiến Quốc

Vào ngày 21/3/2005, một vụ bạo động đông người đã xảy ra tại ngay trung tâm Sài Gòn. Theo báo Tuổi Trẻ, tiếp theo một cuộc xô xát nhỏ giữa cảnh sát giao thông (CSGT) khoảng 400 người đã kéo ra đường gây ùn tắc giao thông, 2 xe cảnh sát và một xe chữa lửa bị đập phá hoặc đốt cháy. Sau khi giải tán, nhiều người khác đã đến bao vây trụ sở CSGT và đập phá cho đến 2 giờ sáng. Ðâu là sự thực , đâu là những nguyên nhân sâu xa để cho thấy sự kiện này là một trong những quả bom nổ chậm của xã hội Việt Nam?

Những người kém ưu tiên

Phan Kiến Quốc

Một.

Ngày 7/12/2004 vừa qua, ngày khai mạc cúp bóng đá Tiger Cup, bạn tôi từ Mỹ về thăm nhà hí hửng sắp xếp công việc để đi xem trận ra mắt của đội VN đụng Singapore lúc 19g45 tại sân Thống Nhất ở Sàigòn. Lúc đến mới ngã ngửa ra rằng vé đã bán hết sạch từ trước đó cả tuần. Tuy nhiên ở VN cái gì thiếu thì thiếu, chứ vé chợ đen không hề thiếu. Bạn tôi phải bấm bụng bỏ ra 150 ngàn để mua cái vé hạng cá kèo và hớn hở bước vô sân vận động. Tuy nhiên (lại tuy nhiên) ở VN cái gì thiếu thì thiếu, chứ nghịch lý thì không bao giờ thiếu. Bạn tôi hăm hở bước vô và ôi thôi sự thật phũ phàng: không còn chỗ để đứng chứ đừng nói chỗ ngồi. Kiễng chân cho thật cao thì cũng chỉ thấy được cái đỉnh của màn ảnh đại vĩ tuyến. Trong sân tiếng cổ vũ inh trời mà mắt mũi chả thấy gì, tức muốn lộn ruột, đành phải bỏ ra về mà vẫn còn tiếc tiền.

Tư duy ơi hỡi tư duy!

Phan Kiến Quốc

Báo Công An TPHCM ngày 16/10/2004 trong mục Gia đình & Xã Hội đã trích đăng những bài văn học sinh trung học dưới tựa đề "Ðọc văn học trò mà muốn khóc". Ðây là những lời văn ngây ngô, ngớ ngẩn về tư duy và thấp kém về văn phạm. Và quả thực đó là những câu văn "phát khóc đi được".

Bài 1: Phát biểu cảm nghĩ của em về Nguyễn Du và tác phẩm Kiều.

Một em lớp 11 ở Cái Bè viết: "Nguyễn Du là lão tiền bối của chúng ta. Mặc dù lão tiền bối đã sớm ra đi vào một chiều gió lạnh, nhưng vẫn làm chấn động cả giới hậu bối của chúng ta, qua bí kíp võ công "Vương Thúy Liều" hay còn gọi là "Ðoạn trường thất thanh". Bằng chứng là qua các kỳ thi, pho bí kíp này lại xuất hiện và làm thất điên bát đảo cả giới hậu bối chúng ta..."

Từ Forbes đến Tuổi Trẻ

Phan Kiến Quốc

Trung tuần tháng 7/2004, sau vụ biên tập viên Paul Klebnikov của tạp chí Forbes bị sát hại tại Moscova vì đã đăng danh sách 100 người giàu nhất nước Nga, báo Tuổi Trẻ đã cho đăng lá thư của một độc giả ước mong danh sách này sẽ có ngày xuất hiện tại Việt Nam. "Việc này chắc chắn sẽ rất thú vị, công chúng sẽ biết được tài sản cũng như lĩnh vực hoạt động của những tỉ phú này". Trả lời cho ước vọng này, tòa soạn chỉ "cười huề" bằng một bài chuyện phiếm...